Škljocavi prst (eng. "trigger finger")

Škljocavi prst ili na engleskom "trigger finger", zapravo je tenosinovitis, što podrazumijeva upalu i zadebljanje omotača tetive. Proces može zahvatiti skoro svaku tetivu na ručnom zglobu i šaci. Uzročnici su reumatoidni artritis, karpalni sindrom, sistematske bolesti (recimo, šećerna bolest) i trauma.

Bolest je uzrokovana disproporcijom između širine tetive i kanala u koji ona ulazi na mjestu korijena prsta. Tetiva, naime, ne može proći bez dodatnog opterećenja.

Bolest je dominantna kod žena prosječne starosti između 55 i 60 godina. Trauma kao etiološki faktor je potvrđena, jer se bolest javlja na dominantnoj šaci i vezana je uz neke profesije gdje postoji stalni pritisak na šaku.
Klinički se bolest manifestira bolom i smanjenjem snage hvata, te "okidanjem" prsta prilikom savijanja i (češće) opružanja. U nekim slučajevima prst je fiksiran u savijenom položaju i samo se pasivno može ispružiti u potpunosti.

Neki pacijenti, zbog straha od boli prilikom opružanja, prst stalno drže u prinudnom položaju. Tako nastaje sekundarna kontraktura na nivou proksimalnog interfalengealnog zgloba (između gornjeg i srednjeg članka prsta), koja se teže korigira.
Tetivne niti se skupljaju, slično fenomenu prolaska konca kroz iglu. Dugo trajanje bolesti završava se degenerativnim promjenama, čvorovima na nivou tetive i kanala kroz koji ona prolazi.

Ima pokušaja da se ova bolest tretira kortikosteroidnom injekcijom, ali rezultati nisu zadovoljavajući. Jedino idealno rješenje je kirurški zahvat kada se kanal proširuje. Neposredno po završenoj kirurškoj proceduri pacijent stiče puni obim pokreta.
Operativni zahvat je sasvim jednostavan, traje 10 do 15 minuta i radi se u lokalnoj anesteziji. Pacijent nakon operativnog zahvata može odmah kući, a oporavak je bezbolan i lagan. Konci se skidaju nakon deset dana.

Sindrom karpalnog kanala

Sindrom karpalnog tunela javlja se kao posljedica pritiska na nervus medianus u karpalnom tunelu, koji čini osam sitnih kostiju ručnog zgloba s donje strane, a gornju stranu zatvara čvrsto vezivno tkivo (poprečni karpalni ligament) i mišića koje pokreću prste. Tetive su obložene tankom sinovijalnom ovojnicom, koja ih podmazuje i olakšava njihovo klizanje i pokretanje.

Ta je ovojnica osjetljiva na svaki dugotrajniji napor i podražaje. Svaki neželjeni podražaj, kao što je ozljeda, upala, degenerativna promjena, vanjski pritisak na tunel, može rezultirati zadebljanjem ovojnice, što smanjuje prostor u karpalnom tunelu dovodeći do pritiska i gnječenja medianusa.
Ako pritisak dosegne nivo na kojem živac ne može ispravno obavljati funkciju, pojavljuju se trnci i osjećaj žarenja u prva tri prsta i polovini četvrtog prsta šake te bol, koja je naročito izražena noću. Bol i trnci šire se u dlan i prste, ali se mogu širiti i u lakat i rame.
Malo koja bolest šake može dovesti u zabludu Iiječnika  i pacijenta kao ova. Neizvjesnost u dijagnostici, lutanje od liječnika do liječnika  oko šest mjeseci skoro je pravilo. A liječenje je tako jednostavno.

Dijagnoza se s 85 posto točnosti postavlja samo kliničkim pregledom. EMG i brzina provodljivosti živca rade se u nejasnim slučajevima. Većina autora se slaže da je sindrom češći kod žena sa odnosom 2 : 1 u odnosu na muškarce.

Polovina slučajeva se javlja kod pacijenata u dobi od 40 do 55 godina.

Operativni zahvat

Indikacija za operativni zahvat je neadekvatan odgovor ili s obzirom na uzrok, uopće neprimjenljiv konzervativni tretman. A taj se treman sastoji od imobilizacije ručnog zgloba, injekcija kortikosteroida u karpalni tunel i korištenje oralnih nesteroidnih antiinflamatornih lijekova.
Maksimalan napor mora se uložiti da se otkrije eventualni sistemski uzrok. Imobilizacija ručnog zgloba obično reducira, pa čak i kompletno ukloni, simptome karpalnog tunela. No, ne rješava uzrok. Stoga je operativni tretman najčešće indiciran u određenoj fazi bolesti. Dobro izveden, obično rješava bolest.
Ako postoji lokalni razlog (npr. higrom, lipom, loše srastao prijelom) uz oslobađanje živca, uobičajeno presijecanjem krova tunela ručnog zgloba, mora se riješiti i lokalni uzrok.

Kirurški zahvat

Operacija se izvodi u kratkotrajnoj općoj anesteziji i traje tridesetak minuta. Operativni i postoperativni tok su bezbolni. Kirurški rez je dug skoro 40 milimetara. Radi se u brazdi dlana i postoperativni ožiljak je neprimjetan. Konci se vade 10. dan nakon operacije. Oporavak, uz oslobađanje simptoma bolesti je u kratkom postoperativnom periodu.

Tumori šake

Najčešći tumori šake su cistični tumori ili gangliomi (higromi). Gangliomi predstavljaju 70 % svih tumora mekih tkiva u području šake. Češće se javljaju kod žena. Ispunjeni su želatinoznom masom, kuglastog su oblika. Tetivne niti se skupljaju, slično fenomenu prolaska konca kroz iglu. Dugo trajanje bolesti završava se degenerativnim promjenama, čvorovima na nivou tetive i kanala kroz koji ona prolazi.

Ima pokušaja da se ova bolest tretira kortikosteroidnom injekcijom, ali rezultati nisu zadovoljavajući. Jedino idealno rješenje je kirurški zahvat kada se kanal proširuje. Neposredno po završenoj kirurškoj proceduri pacijent stiče puni obim pokreta.
Operativni zahvat je sasvim jednostavan, traje 10 do 15 minuta i radi se u lokalnoj anesteziji. Pacijent nakon operativnog zahvata može odmah kući, a oporavak je bezbolan i lagan. Konci se skidaju nakon deset dana.

Zahvat sindroma karpalnog kanala izvodimo u lokalnoj anesteziji, u beskrvnom polju.